Duyguların farkında olmak, kişinin kendisini “ne yaşadığı üzerinden” anlayabilmesini sağlar. Bir duygunun adını koyabildiğimizde, o duygu bizi yönetmek yerine biz onu anlamlandırabiliriz. Örneğin aslında incindiğimiz halde öfkeli davranmak ya da aslında yalnız hissettiğimiz halde geri çekilmek sık görülen durumlardır. Duygumuzun ne olduğunun farkına varamaz isek tepkilerimiz de aslında hissettiğimiz duygunun gerçek karşılığı olarak ortaya çıkmaz.
Duygunun fark edilmediği ilişkilerde çatışmalar çoğu zaman gereğinden fazla büyür; çünkü böyle ilişkilerde davranışlar hakkında konuşulur, ama asıl anlaşılması gereken duygu ise görünmez kalır.
Kişiler kendi duygusunu fark ettiklerinde ilişkilere de daha esnek yaklaşabilirler; Bu da kavrayışı artırır, tepkileri yumuşatır ve ilişkiyi mücadele alanından çıkartır işbirliği alanına taşır.
Duyguyu Fark Etmek Kişide Neyi Değiştirir?
Bir kişi duygusunu fark ettiğinde artık davranışın arkasında neyi taşıdığını görebilmeye başlar. Bu, “kendini kontrol etmek” ten farklıdır; kendini anlamaktır. Örneğin “kızgınım” demek ile “incindim” demek aynı değildir. İlki çatışma yaratabilirken ikincisi teması ve karşı tarafın olası yakınlığını mümkün kılar.
Fark Edilmeyen Duygular Nasıl Davranışa Dönüşür?
Duygu görülmediğinde ya bastırılır ya da dolaylı yollardan ortaya çıkar. Bastırıldığında içe kapanma, uzaklaşma veya bitkinlik olarak yaşanabilir; işlevsiz şekilde dışa vurulduğunda ise öfke, sertlik ya da alınganlık şeklinde görülebilir. Yani böyle tepkilerde davranış çoğu zaman duygunun kendisini yansıtmaz. Bir korunma biçimidir. Bu nedenle birçok tartışma aslında duygunun ifade edilmesinden değil, duygudan kaçışın sonucu olarak ortaya çıkabilir.
Duygular Bastırıldığında İlişki Bundan Nasıl Etkilenir?
Duygular ifade edilemediğinde ilişkide görünmez bir mesafe oluşabilir. İçeride devam eden his dışarıda paylaşılmadıkça, çiftler birbirine yaklaşamazlar tersine , kendi iç dünyalarına kapanabilirler. Bu da duygusal yalnızlık hissini artırır. Bastırılan duygu ortadan kalkmaz, yok olmaz; kendine yol bulamadığı için gerginlik olarak ortaya çıkar. Fark edilip paylaşıldığında ise aynı duygu, yakınlaşma ihtimaline dönüşebilir.
Duyguları Fark Etmek Neden İyileştiricidir?
Duygular fark edildiğinde kişinin içindeki yalnızlık azalır. Bu nedenle duygunun tanınması çoğu zaman çözümün ilk adımıdır. İnsan kendini anladığında, davranışlarını körü körüne savunmak yerine duygusunu sahiplenebilir ve bu da ilişkide daha güvenli bir temas yaratır.
Duyguyu farketmek bireysel anlamda, kişinin kendini yargılamasını değil, kendine açıklık geliştirmesini sağlar. Aynı şey romantik ilişkide de mümkündür: suçlamak yerine anlamak, geri çekilmek yerine temas etmek… Bunlar, duygularının farkında olan kimselerin ikili ilişkilerinde elde edebileceği kazanımlardır. Bu nedenle duyguyla yüzleşmek bir zayıflık değil; içsel düzenleme becerisidir. İfade edilen duygular sakinleşir; bastırılan duygular ise gerilim yaratır.