Sosyal Fobi Nedir?
Sosyal Fobi bireyin başkaları tarafından eleştirilebileceği kaygısını taşıması, toplumsal ortamlarda mahcup ya da rezil olacağı konusunda sürekli korkusunun olduğu bir kaygı bozukluğudur. Kişiler başkalarıyla etkileşimde bulunmalarını gerektiren ya da bir davranışı mesela başkalarının yanında yemek yeme gibi durumlardan korkarlar ve bunlardan olabildiğince kaçarlar. Sosyal fobi, bireyin başkaları tarafından değerlendirileceği ya da göz önünde olacağı sosyal ortamlarda yoğun kaygı yaşamasıyla ilişkili bir zorlanma alanı olarak tanımlanır. Topluluk önünde konuşma, yeni insanlarla tanışma, kalabalık ortamlarda bulunma ya da dikkat odağı olma gibi durumlar bazı kişiler için belirgin bir stres kaynağı hâline gelebilir.
Başkalarının kendileriyle ilgili olarak olumsuz düşüncelerinin olabileceğini düşünürler. Ellerinin ya da seslerinin titreyeceği korkusu ile toplum önünde konuşmaktan çekinebilirler. Düzgün bir biçimde konuşamıyor gibi görünmekten korktukları için başkalarıyla karşılıklı konuşurken aşırı kaygı duyabilirler. Diğer insanların ellerinin sallandığını görmesinden utanç duyacaklarından korktukları için başkalarının yanında yemekten, içmekten ya da yazı yazmaktan kaçınabilirler.
En sık görülen sosyal fobik durumlar şunlardır: birisiyle tanıştırılma, konum olarak kendisinden daha yukarıda bulunan kişilerle karşılaşma, telefon etme, konuk kabul etme, birşeyler yaparken başkaları tarafından izlenme, başkalarının kendine “takılması”, tanıdıklarıyla yemek yeme, başkalarının yanında yazı yazma ve toplum önünde konuşma.
Bu tür kaygılar, kişinin sosyal ilişkilerini, günlük işlevselliğini ve kendini ifade etme biçimini etkileyebilir. Sosyal ortamlarda hata yapma, eleştirilme ya da olumsuz değerlendirilme düşünceleri ön plana çıkabilir. Zamanla birey, kaygı yaratan ortamlardan kaçınma eğilimi gösterebilir ve bu durum sosyal yaşamı daraltabilir.
Sosyal fobiye ilişkin yaşantılar kişiden kişiye farklılık gösterebilir; bazı bireylerde belirli sosyal durumlarla sınırlıyken, bazı kişilerde daha geniş bir alana yayılabilir.
Bu başlık altında paylaşılan bilgiler, başlık ile ilgili genel bir çerçeve sunmayı ve farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır. Tanı, tedavi, teşhis yerine geçmez.